Natuurvrienden Susteren

Natuurvrienden Susteren
Heemkundevereniging Susteren
Slider

Actualiteit van toen… 10 mei 1940

Door Cor Voorter

Het moet een vreemde gewaarwording zijn geweest toen op 10 mei 1940 in de vroege ochtenduren Duitse legereenheden de grens in de IJsstraat overstaken, waarmee de oorlog ook voor Susteren daadwerkelijk een feit was. De Nederlandse militairen in de kazemat konden niet veel uitrichten tegen de Duitse overmacht. De bouw van deze en andere kazematten was bedoeld om Duitsland proberen te overtuigen dat Nederland ook nu weer neutraal wilden blijven. Helaas, deze keer ontkwam ook Nederland niet aan het juk van de bezetter.

De grensovertocht had echter nog een ander beoogd doel, namelijk het in handen krijgen van de brug over het Julianakanaal in Roosteren. Dus snelheid was geboden voor de Duitsers. De 15 Nederlandse militairen werden overrompeld door een commando-eenheid van Duitse leger gekleed in Nederlandse militaire overjassen en voorzien van Nederlandse helmen. Uit later onderzoek is gebleken dat dit een doordacht plan was van de Duitse krijgsmacht. In het “Maaskant ’44 Streekmuseum”in Grevenbicht bevind zich een kopie van een aanvraagformulier voor dit materiaal dat bij meerdere veroveringen van de bruggen over het Julianakanaal is gebruikt. Om aan de vraag te voldoen zijn er zelf Nederlandse helmen van karton nagemaakt.

De Nederlandse militairen die sneuvelden bij de brug van Roosteren, maakte deel uit van de de 6-de Reservegrenscompagnie, waren belast met de bewaking van de brug en hadden de opdracht de brug op te blazen als dat nodig mocht blijken. Ondanks een kort, maar hevig gevecht, kon niet worden voorkomen dat de brug in handen van de Duitse bezetter kwam.

Voor de gesneuvelde militairen van de 6-de Reservegrenscompagnie werd op 10 mei 1949 een monument onthuld.

Na weken van onwennigheid dat Nederland en dus ook de voormalige gemeente Susteren, bezet was door een vreemde krijgsmacht, hervatte het dagelijkse leven langzaam zijn gang. Het zou enkele jaren duren voordat de bezetter vijandiger werd en naarmate de oorlog duurde werd ook het leed en ontberingen dat bevolking moest verduren erger, wreder en groter. Voor de kernen van de huidige gemeente Susteren moest de zwaarste strijd nog komen. De uiteindelijke, lang verwachtte bevrijding kwam voor de oude gemeente Susteren tussen 14 en 17 januari 1945.

De dodenherdenking dit jaar werd door velen al als bizar ervaren, gezien het COVID-19 gebeuren wereldwijd, maar de generatie ouderen die de oorlog bewust heeft meegemaakt, beleven de huidige situatie heel anders. De 1,5 meter maatschappij  nu ervaren veel ouderen als inperking van de vrijheid die zo zwaar bevochten is tegen het einde van Tweede Wereldoorlog.

Bij dit artikel staat een foto van de Duitse militairen die de grens oversteken in de IJsstraat op weg naar o.a. Susteren, Dieteren, Roosteren en richting Belgische grens. Uit reacties heb ik begrepen dat velen deze foto nog nooit hebben gezien.

Met dank aan Roel van de Winkel, Jacques van de Winkel en Wil Schulpen.