Natuurvrienden Susteren

Natuurvrienden Susteren
Heemkundevereniging Susteren
Slider

Actualiteit van toen…

Jacques Reijnders, gesneuveld in de Javazee
Door Cor Voorter

Jacques Reijnders was het eerste Susterense oorlogsslachtoffer tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij sneuvelde tijdens de slag om de Javazee op 27 februari 1942.
Na de lagere school doorlopen te hebben bezocht hij de ambachtsschool te Sittard en behaalde daar zijn diploma in 1934. In 1935 vertrok hij naar Den Helder voor een opleiding bij de Koninklijke Marine. De keuze voor de marine was hem goed bevallen, zo bleek. In mei 1940 zou hij op verlof komen, maar door de oorlogsdreiging werden alle verloven ingetrokken. Het grootste deel van de Nederlandse oorlogsvloot, waaronder de kruiser “Java” waar Jacques op voer als stoker, in de Indische wateren.
Na de aanval op Pearl Harbor door Japan en de verovering van de Filipijnen en Malakka, naderde het Japanse leger eind februari 1942 Java, het belangrijkste eiland van Nederlands Oost-Indië.
Een geallieerde vloot, waaronder o.a. de het vlaggenschip ‘”de Ruijter” en de “Java” gingen ten onder in de ongelijke strijd. De “Java” werd getroffen door een Japanse torpedo en verdween binnen twintig minuten in de golven.

Met vele andere vond Jacques Reijnders, slechts 23 jaar oud, toen zijn zeemansgraf in de zee die dezelfde naam droeg als het schip waarop hij had gevaren.

Ik heb bewust gekozen om het verhaal van toen in de actualiteit van nu te plaatsen. De reden is dat enkele jaren geleden (2017/2018) uit onderzoek naar voren is gekomen dat deze zeemansgraven (lees: oorlogsgraven) sinds 2008 geheel of gedeeltelijk van de zeebodem zijn verdwenen. In totaal 915 militairen vonden daar een zeemansgraf. Nabestaanden zijn weliswaar per brief geïnformeerd door de overheid dat de wrakstukken en dus de graven verdwenen zijn.
Het blijft gissen naar de reden, maar met grote zekerheid is het niets minder dan dan financieel winstbejag door een stelletje grafrovers die het enkel alleen maar te doen is geweest om het ijzer en de metalen van deze kruisers en torpedobootjager. Natuurlijk hebben de grafrovers hun sporen gewist. Buiten de Nederlandse schepen, vonden ook andere schepen met hun bemanningen daar hun laatste rustplaats. Eens te meer het bewijs dat er een legitieme reden moet zijn om welk oorlogsgraf dan ook te ruimen. De Oorlogsgravenstichtring roept dan ook op om internationaal bezig te blijven met het maken van regelgeving rond oorlogsgraven. Plunderingen zijn natuurlijk nooit helemaal te voorkomen. Hoewel de overheid verder onderzoek heeft gelast, is het verder erg stil rond het verloop van het onderzoek of de stand van zaken.

Gedurende de oorlogsjaren heeft de familie Reijnders nooit iets vernomen rond het lot van Jacques. Bijzonder is dan ook het voorval dat wordt verteld. In de woonkamer in het ouderlijk huis hing een ingelijste foto van Jacques. Op zekere dag bleek deze foto losgeraakt van de passe-partout en ingedekt tot op de rand van de lijst. Voor moeder Reijnders was dit een teken dat haar zoon was omgekomen.