Natuurvrienden Susteren

Natuurvrienden Susteren
Heemkundevereniging Susteren
Slider

Actualiteit

Susteren: de pest (1634) en het Coronavirus (2020)
Door Cor Voorter

Susteren 1634 – Pest
In 1634 werd het stadje Susteren, dat toen nog was omringd door grachten, wallen en poorten, getroffen door een heftige uitbraak van de pest. Het merendeel van de inwoners overleefde deze gevreesde ziekte niet. Uit de overlevering stamt het verhaal dat twee schutters de vreselijke ziekte overleefden. Zij hadden zich afgezonderd op de wal onder een notenboom en zich in leven gehouden met een meegenomen vat bier en het verorberen van verspreid liggende noten. Kort na de pestramp, op de tweede zondag in oktober, ontmoetten de schutters elkaar weer onder de notenboom, pratend over het droevige lot dat hun geliefde schutterij had getroffen. Ook werd gesproken over hoe de herinnering levend zou kunnen worden gehouden aan deze vreselijke pestepidemie. Besloten werd om elk jaar op de tweede zondag van oktober een herdenkingsbijeenkomst te houden in de schuttenkamer. Dan zouden ook de schutters worden herdacht die op de wal de pest hadden overleefd dankzij bier en noten. Indachtig dit mooie voorbeeld werden in de loop der jaren en eeuwen heel wat kannen bier geledigd en noten gekraakt. Het gevolg was dat men van “nootdag” ging spreken. Inmiddels een eeuwenoude traditie die nog steeds in ere wordt gehouden en ook nu nog vieren de Susterense “sjötte” iedere jaar de ‘Nootdag’.

 De link met de uitbraak van de Coronapandemie zal inmiddels wel duidelijk zijn geworden. Ook anno 2020 is de sociale quarantaine vooralsnog van levensbelang gebleken. We hoeven alleen nu niet op noten en bier te overleven. Wie in de wereldgeschiedenis duikt zal opmerken dat er meerdere pandemieën hebben huisgehouden onder de mensheid.

Sint Corona
Ineens staat ook St. Corana weer volop in de belangstelling. De Dom van Aken zal een relikwie van de heilige martelares Corona tentoonstellen zodra deze Coronapandemie voorbij is. Dat heeft het bestuur van de Akense kathedraal bekendgemaakt. Al vóór de uitbraak van het nieuwe Coronavirus bestond het plan om de zogeheten Corona-Leopardus-Schrein voor het eerst sinds 25 jaar opnieuw aan het publiek te tonen. Het zou onderdeel worden van een expositie over goudsmeedwerk.
In 997 nam keizer Otto III een relikwie van Sint Corona uit Rome mee naar Aken. In 1911 werden haar relikwie samen met die van Sint Leopardus in een schrijn geplaatst. Deze had de vorm van een kruiskerk met een koepel erop.

Volgens een legende stierf Sint Corona uit de tweede of derde eeuw als 16-jarige de marteldood. Waar dit gebeurde is niet duidelijk; sommige bronnen spreken over Damascus, andere over Antiochië of Alexandrië. Haar martelaarschap zou verbonden zijn met dat van ene Victor, een Romeinse legionair uit Cilicië. Volgens een overlevering zouden de twee met elkaar gehuwd zijn. Toen Corona hoorde over het dappere geloofsgetuigenis van Victor, was ze zo onder de indruk dat ook zij de moed had zich als christen te presenteren. Daarop werd ze gearresteerd en onderworpen aan een kort verhoor, waarna ze werd vastgebonden aan de takken van twee bomen om te worden gevierendeeld.

De naam van de legendarische heilige betekent ‘kroon’ of ‘krans’ in het Latijn. In het Grieks heet zij Stephana, dat dezelfde betekenis heeft. Het nu heersende virus COVID-19 behoort tot de zogenoemde coronavirussen. Deze danken hun naam aan de krans rond de virusdeeltjes zoals die is te zien op tweedimensionale microscopische beelden.

Sint Corana is o.a. patrones van grafdelvers, van slagers (haar naam lijkt op “caro” vlees). Zij wordt ook aangeroepen tegen rugklachten, in doodsangst, bij geloofstwijfel, tegen hagel, watersnood en bij ingewikkelde levensproblemen. Maar ook vanwege haar naam ( “Kroon” = geldstuk) bij financiële aangelegenheden en loterijen.

Susteren anno nu
Sinds augustus 2019 vereeuwigen een reliëf en een plaquette de traditie van de Nootdag, die  nu nog steeds in ere wordt gehouden en zijn oorsprong vindt in het jaar 1634. In het recente verleden waren twee schutterijen in Susteren die de traditie van de Nootdag in stand hielden, te weten schutterij St. Sebastianus en schutterij St. Nicolaas. Tegenwoordig houdt alleen schutterij St. Sebastianus de traditie nog in ere en heeft nog drie eeuwenoude drink- en schenkbekers in haar bezit. Hoewel deze niet mee worden gebruikt vanwege de grote historische waarde, wordt de band met het verleden nog steeds in stand gehouden.

Met dank aam Annie Schreuders-Derks

________________________________________________________________________________