Natuurvrienden Susteren

Heemkundevereniging

Akte 1276: Morgengave aan Philippa van Gelder
Bij Jacob Kritzraedt (1654) vinden we een volgende tekst hierover, wellicht van Johan Potanus (1639), die een werk over Gelder publiceerde: 1276 had Reinoud van Nassau de oude van Gelder de gemaal Walram heer van Valkenburg van Philippa zijn zuster als morgengave en lijfelijk overgeven het stadje Susteren  met alles wat er toebehoorde. 
De morgengave was een geschenk dat de man aan zijn vrouw gaf na de huwelijksnacht. Het was bedoeld dat wanneer de vrouw weduwe werd en geen kinderen had dat zij nog iets had om goed van te kunnen leven (het wordt dan wel vergeleken met het vruchtgebruik). Deze gave werd vóór het huwelijk bedongen door de familie van de vrouw.
Uit de tekst blijkt dat Walram Reinoud er op aangesproken heeft dat hij de afspraak van zijn kant moest nakomen. Walram had zijn aandeel in Susteren aan Reinoud , dat toen stadsrecht had, ingezet. We kunnen vermoeden dat Reinoud zijn aandeel (de rechten van Dieteren) ingebracht heeft bij de overeenkomst. Hierbij verdween de tweeherigheid van Susteren. En is de tekst eindelijk te begrijpen.

Wil Schulpen, 7 mei 2024

Lenard van de Sjmeed

Zoa gaw d’n daag kump in de lóch
is Lenard oppe sjtraot;
Vreug op, neet wirke en vreug nao bed,
det is ziene bèste raod!
Hae taffelt röstig door ‘t dörp,
hae haet neet väöl van die;
toch pitsj t’r zich nog hie of dao
‘n Sjiedemmerke of drie’.

Van pólletik wèt t’r alles aaf,
dem maakste niks mieë wies;
hae is al minstes tachtig jaor,
hae is veur niks neet gries.
Mer vraog dae Lenard neet teväöl;
want, bös te erm of riek;
Hae zaet ‘t tich in die gezich
en hae haet ouch nog geliek.


Evert Zits, in Heemklank jaargang 1, nr. 2

Sjtil gelök


Es doe zoa geis doe vruike
Zoa stil, zoa anges, blie, bedach
De laevesdraod fien wie ein tuike
Nao stil gelök det in dich wach

‘t sjoane van dien maedje zeen
Verlus eder vórm en lien
Want in dich brach gelök det green
Dich bliedsjap baove píen

Noe bös ze anges es ze bös
Veur dich allein, meziek
Zoa fijn bös doe, verstilde rös
Vruike, waat bös doe riek

Sef Schulpen, in Heemklank jaargang 1 nr. 1